Programy sortujące, porównujące i przekształcające pliki
Czynnością wykonywaną bardzo często podczas pracy z systemem operacyjnym jest wyświetlanie zawartości pliku na ekranie terminalu. W poprzednich rozdziałach przedstawiliśmy wybrane programy usługowe, które mogą być wykorzystywane do tego celu, a obecnie omówimy pozostałe z nich, w tym również programy przeznaczone do innych celów. Często najbardziej interesująca część pliku znajduje się na jego końcu lub początku. Program taił (ang. taił - ogon) pozwala łatwo i szybko sięgnąć do zakończenia pliku, natomiast head do jego początku. Jest możliwe przy tym podanie rozmiaru interesującej części, np. polecenie
$ taił-15 plik
oznacza, że użytkownik chce obejrzeć ostatnich 15 wierszy pliku. Podanie dodatkowo opcji -b spowodowałoby wyświetlenie 15 ostatnich 512-bajtowych bloków pliku, natomiast opcji -c - 15 ostatnich znaków pliku. Czasami może nam zależeć na przeglądnięciu zawartości pliku począwszy od określonego wiersza, licząc od początku pliku. W takim przypadku należy użyć jako znaku opcji znaku plus. Nie należy podawać zbyt dużych fragmentów pliku, bo programy taił i head dysponują ograniczoną pojemnością buforów. Argumentami tych poleceń może być kilka plików - wyświetlane są one wówczas w kolejności występowania ich nazw w poleceniu. Jeśli me zostanie określony rozmiar (w liniach) interesującej nas części pliku, polecenia wyprowadzają po 10 linii wyspecyfikowanych plików. Program taił może być wykorzystywany do śledzenia powstawania pliku, który jest tworzony przez jakiś inny proces. Należy w tym celu wprowadzić opcję -/ Program nie kończy działania po wyświetleniu wyspecyfikowanej liczby wierszy pliku, lecz wchodzi w nieskończoną pętlę i co jakiś czas powtarza swoje działania. Programy pg, more, cat, taił, head działają poprawnie w odniesieniu do plików tekstowych, lecz są bezużyteczne wtedy, gdy pliki zawierają znaki nie należące do kodu ASCII. Należy wówczas wykorzystać program od (ang. octal dump - zawartość w postaci ósemkowej). Wyświetla on wartości wszystkich bajtów pliku w postaci dziesiętnej, ósemkowej, szesnastkowej lub znakowej.